Świetnie się bawisz! DJ naprawdę dobrze miksuje kawałki. I właśnie użył znakomitego fragmentu Twojego ulubionego utworu! Dlaczego i Ty nie mógłbyś zrobić czegoś podobnego? Tylko, co naprawdę wiesz o samplowaniu?

Samplowanie to czynność polegająca na użyciu w utworze muzycznym fragmentu lub fragmentów innego, istniejącego już utworu – fragment ten nazywamy samplem. Najczęściej sample stanowią pojedyncze dźwięki instrumentów naturalnych (np. sample perkusyjne) lub odpowiednio wycięte części innych utworów. Samplowanie dokonywane jest przeważnie za pomocą samplera, ale także komputera czy przy użyciu płyty winylowej i fonografu.

Przy samplowaniu bardzo często mamy do czynienia z remiksem czyli utworem muzycznym, który powstał dzięki przerobieniu innego utworu. A także z loopem - pętlą, samplem w muzyce elektronicznej, który jest słyszalny na okrągło w utworze. Loop zwykle zawiera zapis dłuższego fragmentu oryginalnego utworu, a nie pojedynczego dźwięku. Najczęściej używane loopy pochodzą z partii solowych granych oryginalnie na perkusji (najbardziej znane pochodzą ze starych utworów gatunku funk). Loopem również nazywana jest ścieżka dźwięku przygotowanego wcześniej, z którą grają muzycy na żywo.

Polskie prawo nie używa takich słów jak „sampel” czy „samplowanie”. Są to prace, które należy rozumieć jako przekształcenia lub adaptacje istniejących prac noszące cechy oryginalności, kreatywności i indywidualności. Kwestia prawna samplowania ma się więc różnie. Autorzy dzieł pochodnych, którzy zamierzają rozpowszechniać swoją sztukę, powinni posiadać zgodę autora dzieła oryginalnego, bądź też odprowadzić odpowiednie tantiemy. Nowe prace zawierające sample, jako część pracy twórczej artysty - ale po prostu nie są mixy i remiksy innych prac - mogą być uznane za zgodne z prawem. Innymi słowy, dzieło stworzone w taki sposób może być uznana za pracę samodzielną zawierające cytaty (czyli punkt wyjścia do tworzenia nowych utworów ). Oznacza to, że, aby uniknąć oskarżenia o plagiat, oryginalny artysta i źródło pracy muszą być wymienione - ale nie koniecznie w tytule - bez konieczności uzyskania pozwolenia. Każdy przypadek wymaga dokładnej, indywidualnej analizy.

Opracowała Joanna Ratajczak